Breinstimulerende therapieën

Behandeling van een probleem is bij voorkeur gericht op de oorzaak ervan, maar bij AD(H)D is nog weinig bekend over de oorzaken. Wel wordt steeds meer bekend over de manier waarop de hersenen werken. Zo wordt ook duidelijker wat de verschillen zijn tussen mensen met en zonder AD(H)D, als het gaat om hoe de activiteit van de hersenen eruit ziet en welke hersenfuncties goed en minder goed werken.

Executieve functies

Twee vormen van therapie, neurofeedback en Cogmed werkgeheugentraining, zijn gericht op deze verschillen in executieve functies. In de Panther (Project ADHD & EEG-Neurofeedback Therapy) en Worm (WORking Memory training) projecten van Karakter en UMC St Radboud in Nijmegen worden op dit moment grootschalige onderzoeken naar deze therapieën gedaan. Onderzocht wordt of de therapieën effect hebben, bij welke kinderen met welke vorm van AD(H)D ze effect hebben en of het effect voldoende is om in het dagelijks leven een verbetering te laten zien. Lees meer over executieve functies.

Neurofeedback

Neurofeedback staat op dit moment sterk in de belangstelling, maar is niet nieuw. Het werd in 1965 bij toeval ontdekt tijdens slaaponderzoek bij poezen. Het bleek dat de poezen konden leren hun eigen EEG (een onderzoek waarbij met elektroden op de hoofdhuid de elektrische activiteit van de hersenen wordt gemeten) te beïnvloeden. Door ze te belonen bij een bepaalde activiteit van de hersenen, op het EEG scherm zichtbaar als golven, leerden ze deze activiteit langer vol te houden.

De hersenactiviteit wordt bij een EEG zichtbaar als golven in verschillende frequenties. Bij AD(H)D zien we een afwijkend golfpatroon. Door middel van belonen en 'straffen' wordt het kind getraind om het gewenste golfpatroon voort te brengen. Dat gebeurt met een computerspel: met de verschillende golffrequenties kan het kind het spel besturen. Als hij de gewenste frequenties gebruikt, wordt hij in het spel beloond. Lukt dat niet, dan lijdt hij in het spel verlies.

Het is een vorm van onbewust leren. Hoewel het kind wel bewust met de hersentraining bezig is, hoeft hij buiten de behandeling om niet bewust de juiste golven te produceren. De hersenen hebben dit nu geleerd en daarom zou het steeds meer 'vanzelf' gaan, zoals dat ook bij kinderen zonder AD(H)D vanzelf gaat. Daarom zou neurofeedback ook blijvende resultaten hebben.

Cogmed werkgeheugentraining

Bij AD(H)D zien we dat er problemen zijn in de controlefuncties van de hersenen, de zogenaamde executieve functies. Een van de executieve functies is het werkgeheugen, dat wil zeggen het vermogen om informatie tijdelijk vast te houden en te bewerken. Het werkgeheugen speelt een belangrijke rol in het dagelijks leven: met een goed werkgeheugen kun je beter plannen, redeneren en reflecteren en het heeft ook effect op het lange-termijngeheugen. Problemen met het werkgeheugen leiden tot problemen met automatiseren en daardoor hebben kinderen met een slecht functionerend werkgeheugen heel vaak ook problemen met leren. Een Zweedse professor in cognitieve neurowetenschappen, dr. Torkel Klingberg, ontwikkelde een methode om het werkgeheugen te trainen. Zijn Cogmed programma wordt ook in Nederland gebruikt. Het Cogmed programma heeft drie versies voor verschillende leeftijdsgroepen. Het is een intensief programma: vijf trainingssessies per week, gedurende vijf weken.

Braingame Brian

Braingame Brian is een therapeutisch computerspel voor kinderen met AD(H)D, ontwikkeld is door Pier Prins (hoogleraar Klinische Ontwikkelingspsychologie aan Universiteit van Amsterdam), Albert Ponsioen (neuropsycholoog bij Lucertis NH) en Esther ten Brink (psychotherapeut bij Lucertis kinder- en jeugdpsychiatrie in Zaandam).

Braingame Brian is gericht op het trainen en verbeteren van executieve functies. Deze functies zijn belangrijk bij organiseren, plannen en houden van overzicht. Veel kinderen met AD(H)D hebben problemen met deze controle functies.

Braingame Brain richt zich niet alleen op het trainen van het werkgeheugen. Kinderen trainen met dit spel ook hun vermogen om impulsen te onderdrukken (inhibitie) en de cognitieve flexibiliteit (het schakelen tussen verschillende taken die ook verschillend gedrag vragen).

Het spel bestaat uit 25 sessies van drie kwartier. Het kind speelt één sessie op een dag, en bij voorkeur vier sessies per week.

In Balans Magazine 9 (2010) stond een artikel over Braingame Brian.

Lees verder: Diëten

Laatste wijziging: 14-05-2012