Naar gedrag kijken: het ABC-model

Om gedrag te kunnen veranderen, moet je het eerst beter begrijpen. Waarom gedraagt een kind zich op een bepaalde manier? Het ABC-model laat de samenhang zien tussen de factoren die aan gedrag vooraf gaan (antecedenten), het gedrag zelf (behaviour) en de factoren die het gedrag opvolgen (consequences).

Antecedent, Behaviour, Consequenses

Een antecedent zet aan tot een bepaald gedrag, het is de aanleiding voor dit gedrag. De consequentie die op het gedrag volgt, zorgt voor versterking en instandhouding, of voor afzwakking van het gedrag. Een positieve consequentie zorgt voor versterking en instandhouding, een negatieve consequentie zorgt voor afzwakking.

Het is belangrijk dat we ons realiseren dat het erom gaat of het gedrag door het kind als positief of negatief ervaren wordt! Zo kan een preek of een straf ervaren worden als aandacht en daardoor voor het kind 'positief' zijn. Ook kan het gedrag van het kind tot gevolg hebben dat het een bepaalde activiteit, die hij vervelend vindt, kan vermijden.

Voorbeelden

Bijvoorbeeld: Samantha vindt het moeilijk om stil aan haar rekentaak te werken. Ze begint gekke geluiden te maken. De klas moet erom lachen, ze krijgt een standje. Ze vindt het fijn dat de klas haar grappig vindt en dat de leerkracht aandacht aan haar besteedt. De antecedent is de saaie rekentaak, het gedrag is het gekke geluiden maken en de consequentie is aandacht. Een ander voorbeeld: Rik wil liever niet aan zijn opstel beginnen. Hij gooit het etui van zijn buurman op de grond en wordt de klas uitgestuurd. De antecedent is het moeilijke begin van een opstel, het gedrag is het vernielen van andermans eigendom en de consequentie is dat Rik niet aan zijn opstel hoeft te schrijven!

Door op deze manier het gedrag te bekijken, te analyseren, wordt duidelijk waar we kunnen ingrijpen. We kunnen de antecedent aanpakken (Samantha na vijf sommen een kleine tekening laten maken of Rik de eerste twee zinnen van zijn opstel 'voorzeggen') of de consequentie (bij Samantha de gekke geluiden negeren en stil werken belonen, Rik zonder commentaar het etui laten oprapen en hem belonen als hij aan zijn opstel is begonnen). Het gevolg is dat het gedrag zal veranderen.

Lees verder: Regels en structuur

Laatste wijziging: 14-05-2012