Veranderingen met de leeftijd

Het beeld van AD(H)D kan sterk veranderen met de leeftijd. Hyperactiviteit kan rond het tiende of elfde jaar langzaam afnemen. Symptomen van impulsiviteit kunnen zo rond de leeftijd van twaalf jaar afnemen. Aandachts- en concentratieproblemen blijven meestal gedurende het hele leven aanwezig. Maar het komt ook voor dat alle symptomen het hele leven aanwezig blijven.

Kinderen

Bij jonge kinderen staan de gedragsproblemen met hyperactiviteit en impulsiviteit het meest op de voorgrond. Bij schoolgaande kinderen zien we problemen met taakgericht gedrag, wat een negatieve invloed heeft op de schoolprestaties, problemen in de omgang met leeftijdgenoten en met zaken als zelfbeeld en zelfvertrouwen. Als kinderen naar de middelbare school gaan, wordt duidelijk dat zij niet in staat zijn zelfstandig hun huiswerk te plannen of te zorgen dat ze de juiste boeken bij zich hebben.

Jongeren

Bij jongeren zijn er problemen met de contacten met leeftijdgenoten, is er een risico op overmatig gebruik van nicotine, alcohol en drugs en zien we meer ongelukken in het verkeer. Dat zet zich voort op de jongvolwassen leeftijd waarin problemen met werk en studie steeds duidelijker worden.

Naarmate kinderen met AD(H)D ouder worden, valt het verschil tussen de cognitieve ontwikkeling (het denken) en de veel tragere ontwikkeling in zelfsturing en zelfredzaamheid steeds meer op. Daarnaast blijft de jongere met AD(H)D meer gericht op zichzelf en leert hij minder snel rekening te houden met anderen. In sociale relaties kan dit negatieve gevolgen hebben. Tegelijkertijd neemt de invloed van ouders, docenten en therapeuten op het gedrag af, terwijl jongeren met AD(H)D het nog lang niet redden zonder dagelijkse leiding en toezicht. Ouders die dit intuïtief aanvoelen en de touwtjes strak in handen proberen te houden, krijgen van buitenstaanders nogal eens het verwijt dat ze hun kinderen niet los kunnen laten. Daarnaast wordt de invloed van vrienden groter. In geval van jongeren met ADHD houdt dat vaker dan gemiddeld ook 'verkeerde vrienden' in. Ze vinden het lastig om de consequenties van hun gedrag in te schatten. Daardoor komen ze vaker in de problemen, of zelfs in aanraking met politie en justitie. Bij jongeren met ADD zal dit minder vaak voorkomen.

Volwassenen

Volwassenen hebben vooral moeite met het organiseren en plannen van het dagelijkse leven. Dit kan een negatieve invloed hebben op werk, studie en relaties. Van de kinderen met AD(H)D voldoet twee derde op volwassen leeftijd nog aan alle kenmerken van het beeld (dat is 0,5 tot 2% van alle volwassenen). Bij een derde zijn er minder symptomen en/of zijn de symptomen niet belemmerend voor het functioneren. Een derde heeft nog steeds last maar leert daar redelijk mee omgaan. Bij weer een derde kunnen de symptomen zelfs verergeren en de volwassene zo belemmeren in het dagelijks functioneren dat behandeling wenselijk is. De kans daarop is groter naarmate er meerdere personen met AD(H)D binnen de familie zijn, als er bijkomende stoornissen zijn of als er tegenslagen in het leven zijn.