Bijkomende stoornissen

In 50-90% van de gevallen gaat AD(H)D samen met andere (psychiatrische) stoornissen. Deze kunnen het gevolg zijn van AD(H)D, maar veel vaker betreft het een tweede of derde stoornis naast de AD(H)D. In vaktermen noemt men dit comorbiditeit. Daarnaast zijn er een aantal syndromen die samengaan met AD(H)D-verschijnselen.

Stoornissen in het autistisch spectrum, zoals PDD-NOS

Kinderen met PDD-NOS hebben meer moeite om te begrijpen wat er in anderen omgaat en kunnen in sociale situaties niet flexibel reageren. Dat maakt hen vaak angstig en zeer gehecht aan een betrouwbare en voorspelbare omgeving. Zij houden niet van verandering. Deze kinderen kunnen zich soms heel druk gedragen, net als sommige kinderen met AD(H)D. Er is dan ook een overlap tussen de twee stoornissen. Dat zorgt nogal eens voor verwarring bij het stellen van een diagnose.

Lees meer bij PDD-NOS

Agressieve gedragsstoornissen, zoals ODD en CD

Van de kinderen met ADHD heeft 30-50% ook ODD (oppositioneel-opstandige gedragsstoornis) en/of CD (agressieve gedragsstoornis). Dit geldt niet voor kinderen met ADD.

Kinderen met ODD zijn vaak tegen de draad in. Ze hebben weinig geduld, zijn snel kwaad en voelen zich gauw beledigd. Kinderen met CD zijn vaak opstandig en ongehoorzaam, net als kinderen met ODD. Het verschil is dat zij daarnaast ook gemeen of gewelddadig gedrag vertonen: liegen, stelen, anderen opzettelijk (lichamelijk) kwetsen en benadelen, eigendommen van anderen vernielen.

Lees meer bij ODD-CD

Motorische stoornissen, zoals DCD/dyspraxie

Veel kinderen met AD(H)D hebben problemen met de motoriek, vooral in de fijne motoriek. Het dichtknopen van een jas, strikken van veters, tekenen en schrijven zijn moeilijker voor hen. Een tegenwoordig internationaal gebruikte term hiervoor is DCD (developmental coordination disorder). Vroeger sprak men wel van dyspraxie. Een kind met DCD heeft moeite met het plannen en uitvoeren van bewegingen.

Lees meer bij DCD/dyspraxie

Angst- en stemmingsstoornissen

Kinderen met ADHD hebben in 25% van de gevallen last van angststoornissen, het gaat dan vaker om meisjes. Kinderen met een depressieve stemmingsstoornis zijn somber, voelen zich eenzaam, denken dat niemand van hen houdt. Ze kunnen de gedachten aan negatieve gebeurtenissen niet van zich afzetten en zijn passief en teruggetrokken.

Ticstoornissen

Van de kinderen met ADHD heeft 10% last van tics: grimassen/trekkingen in het gezicht of plotselinge bewegingen met armen of benen. Ook snurkgeluiden, kuchen en neusophalen kunnen duiden op een ticstoornis. Het is belangrijk een kind nooit uit te lachen om zijn tic en hem ook nooit ervoor te straffen. Spanning zorgt er namelijk voor dat tics erger worden. Naast de tics en de hyperactiviteit kunnen ook angst- en dwangklachten optreden en kan er sprake zijn van agressiviteit.

Leerstoornissen

Sommige kinderen hebben, ondanks een hoge of gemiddelde intelligentie, problemen met schoolse vakken zoals lezen of rekenen. Zijn deze problemen in ernstige mate aanwezig en zijn ze nauwelijks te beïnvloeden door remedial teaching, dan spreken we van leerstoornissen:

dyslexie (leesstoornis)
dyscalculie (bij rekenstoornissen)
dysorthografie (bij spellingstoornissen)
dyspraxie (bij bewegingsstoornissen)
dysfasie (bij spraak-taalstoornissen)

Tussen de 20 en 30% van de kinderen met AD(H)D heeft last van een leerstoornis. Dat is een tamelijk hoog percentage. Het is onbekend hoe dat komt, maar het tijdig aanpakken hiervan werkt niet alleen voordelig op de schoolprestaties, maar ook op het gevoel van eigenwaarde van het kind.

Lees verder: Syndromen met AD(H)D-verschijnselen