Invloed van de omgeving

De ontwikkeling van de hersenen begint al voor de geboorte en gaat door tot (in elk geval) rondom het 23e levensjaar. Onder invloed van de omgeving zorgen de genen ervoor dat zenuwcellen gevormd worden, een plaats krijgen om hun functie uit te oefenen en onderling verbindingen maken.

Interacties

Zoals eerder ook al werd aangegeven, kijkt men bij het zoeken naar oorzaken van AD(H)D niet meer naar aanleg of omgeving op zichzelf, maar naar de interacties tussen genen en omgeving. Dat wil zeggen dat een bepaald gen slechts dan een negatief effect heeft als er gelijktijdig sprake is van een risicovolle omgeving. Maar het kan ook zijn dat kinderen met bepaalde genen juist ontvankelijker zijn voor een positieve omgeving.

Omgeving in brede zin

Onder 'omgeving' wordt verstaan alle invloeden die niet genetisch zijn. De 'omgeving' wordt hierbij in brede zin opgevat en betreft zowel de psychosociale omgeving (relaties met belangrijke anderen en de ingrijpende gebeurtenissen die zich hebben voorgedaan in het leven van het kind), als de fysieke omgeving (voeding, middelengebruik, blootstelling aan toxische stoffen en straling), als de biologische omgeving (ziekte of ongevallen, tijdens de zwangerschap, rond de geboorte of daarna).

Roken tijdens de zwangerschap wordt vaak als risicofactor genoemd, maar wordt ook in verband gebracht met andere leer- en gedragsproblemen. Krijgen alle kinderen van moeders die in de zwangerschap roken 'dus' AD(H)D? Nee, maar ze hebben wel een verhoogd risico, en met name wanneer deze kinderen al een aangeboren aanleg/kwetsbaarheid in hun neurologische systeem hadden voor AD(H)D.

Opvoeding en onderwijs

De ontwikkeling van de hersenen en het daaruit voortvloeiend gedrag worden beïnvloed door de manier waarop met het kind wordt omgegaan. Dit geldt in hoge mate voor heel jonge baby's maar het gaat ook op voor oudere kinderen. We zien dat AD(H)D-symptomen verbeteren bij:

• veel structuur
• interessante activiteiten
• een-op-een aandacht of direct toezicht
• het frequent belonen van goed gedrag

We zien de AD(H)D-symptomen verslechteren bij:

• weinig structuur
• saaie activiteiten
• slecht toezicht
• weinig/geen positieve reacties op goed gedrag

Het kan niet vaak genoeg herhaald worden dat omgevingsfactoren als opvoeding en onderwijs geen AD(H)D kunnen veroorzaken of voorkomen. Deze factoren kunnen wel de gevolgen van AD(H)D beïnvloeden, zoals de hevigheid van de symptomen en de mate waarin het kind eronder lijdt.

Lees verder: Heeft mijn kind AD(H)D?

Laatste wijziging: 02-05-2012